جاده سنگ فرش كوير كانال سوئز عصر صفوي

   مقدمه :

   راهسازي سابقه ديرينه اي دارد وبا پيدايش تمدن ، راهسازي نيز  آغاز شده است . براساس شواهد باستان شناسي ، ارتبا طهاي فرهنگي ، نظامي ، اقتصادي و تجاري بين تمدنهاي آن روزگار تنها پس از ساخته شدن راهها وامكان تردد فراهم شد . 
   اختراع چرخ ، بزرگ ترين موفقيت بشر متمدن دنياي باستان بود . بكار گرفتن چرخ ، كار حمل بار را بر دوش چهارپايان به كشيدن آن تبديل كرد . 
   ايرانيان درساخت راههاي باستاني نقشي پيشرو داشتند . براي اداره كشور بزرگ خود وسايل ارتباطي بسيار منظم و دقيق بوجود آورده بودند كه از نمونه هاي حيرت آور ان راه شاهي، جاده ابريشم ، جاده سنگ فرش و خبر رساني با علامات را مي توان نام برد . 

   در دوره صفويه توجه به ساخت مساجد ، بازارها ، كاروانسرا هاي داخل شهرها و ميان راهها و جاده ها اهميت يافت . شهرت شاه عباس تنها مربوط به كارهاي نظامي او نيست ، بلكه بيشتر زاده عواملي از جمله نبوغ اداري و بخصوص كمال سعي و اهتمام او در بهبود راههاي ارتباطي سراسر كشور است . او بقدري كاروانسرا و پل ساخته است كه هر كار قديم راهم امروزه به او نسبت داده و جزء افتخاراتش مي شمارند .معروف است كه وزير شاه عباس براي اينكه شماره كاروانسراها مشخص باشد و ازآنجايي كه شماره هاي رند مانند ده ، صد و هزار ، آسان برزبان مي آيد ، دستور مي دهد يكي كمتر از هزار يعني نهصد و نود و نه رباط سازند تا در شمارش  آنها اندكي درنگ شود و آيندگان عظمت اين كار بزرگ را درك كنند

 جاده سنگ فرش :

   امروزه راههايي كه به نام (( راه شاه عباسي )) معروف شده اند ، در واقع جانشين عنوان ((راه شاهي )) ميراث داريوش كبير هستند .  اين نوع سنگ فرش راهها ،گوياي تجديد خاطره عهد داريوش يا ساسانيان است كه سنگ فرش راه مال امير انجام شد و بعد روميان از آنها تقليد كردند .
   در دوره صفويه و در زمان شاه عباس در چند منطقه ، جاده سنگ فرش احداث شد . زيرا در آن دوره احداث راهها ، تنها جنبه تجارتي نداشت ، بلكه از نظر جلب سياحان نيز مورد اعتنا بود به همين منظور ، براي استفاده طبقات مرفه جامعه آن روز در سواحل و جنگلهاي زيباي مازندران ،تاسيساتي بنا گرديد كه در حكم پلاژها و ويلاها و كاخهاي امروزي بوده است . بنابراين لزوم ايجاد يك راه كوهستاني احساس ميشد . به دستور شاه عباس راه مازندران را از ابتداي سواد كوه ، پلهاي عالي بر رودهاي بزرگ بسته وتماماً را با سنگ،گچ ، آهك و آجر پهن كردند . سپس شاه ، خود در ناحيه پنج هزار ، عمارت عاليه ساخت و باغي چون بهشت بنا كردند وآن به تدريج شهري شد و آن را اشرف البلاد نام نهادند و …
   همچنين بايد از جاده سنگ فرش راه ميانه به زنجان كه از رودخانه قزل اوزن عبور مي‌كرد نام برد . شاه عباس تمام آن را سنگ فرش كرد تا در رطوبت و يخبندان ، كاروان بتواند عبور كند . از كارهاي جالب براي عبور شتر كه ارزان ترين وسيله حمل و نقل بود ، 
اين بود كه در بعضي نقاط براي اينكه شترها سرنخورند ، زير پاي آنها فرش مي‌انداختند     اسكندربيـك منشـي در كتاب خـود ((روضـه الصفـا)) از سنگ فرش راه نمك  به سياه كوه نام مي برد و مينويسد : قريب ده هزار تومان تخميناً صرف شده چند فرسنگ به سنگ وآهك استحكام يافته ، موجب دعاي خير مترددين است .اين سنگ فرش ، راه اصفهان. كاشان به مشهد را ده ها فرسنگ كوتاه ترنموده است .

   سنگ فرش از نگاه جهانگردان :

   پيتر دلاواله اولين جهانگردي بوده است كه از كوير كاشان و عبوراز جاده سنگ فرش به خوار آمد . سپس از طريق فيروزكوه به مازندران رفت . بالاخره در اشرف البلاد ، شاه عباس وي رابه حضور پذيرفت . رفتار محبت آميز شاه عباس نسبت به وي ، باعث شد كه او مدتها در دربار ايران بماند و در سفر و حضر شاه راه همراهي كند . اين جهانگرد ايتاليايي كه در سال 1618 ميلادي ازمسيله به سياه كوه و سپس از طريق جاده سنگ فرش به خوار مسافرت كرده است ، در توصيف سنگ فرش چنين است :